De wetenschap geeft het boeddhisme gelijk

Onze mogelijkheden zijn eindeloos.

Religie en wetenschap lijken vaak twee tegenpolen, maar soms blijken ze toch te overlappen. Zo ontdekte filosoof en wetenschapper Evan Thompson een link tussen de werking van het brein en enkele overtuigingen uit het boeddhisme.
Boeddhisten geloven dat alles voortdurend verandert. Dit besef noemen ze ‘anicca’. Doordat geen enkel ding hetzelfde blijft, kan ook niets iemand toebehoren. Alles is zonder bezitter. Volgens het boeddhisme zijn ook mensen in een voortdurende verandering. Het betekent dat we volgens ‘anicca’ geen ‘eigenaar’ van onszelf kunnen zijn. Er bestaat met andere woorden geen vaststaand ‘ego’ of ‘ik’.  Dit ‘zelfloos zijn’ wordt ‘annata’ genoemd.

boeddhisten


Deze boeddhistische overtuiging heeft een grote impact op ons zelfbeeld: als we in een constante stroom van verandering zitten, zijn we ook steeds weer een andere persoon. Evan Thompson linkte deze theorie aan enkele hedendaagse wetenschappelijke ontdekkingen. Volgens de neurowetenschap bestaan het lichaam en het brein inderdaad uit een voortdurend veranderende stroom. De wetenschap kwam dus, veel eeuwen later dan het boeddhisme, tot dezelfde vaststelling.

boeddhistische bijeenkomst


De realiteit dat er geen vaststaand ik bestaat, kan volgens Thompson bevrijdend werken. Mensen moeten zich immers niet meer laten tegenhouden door het vastgeroeste idee dat ze over zichzelf hebben. Hun mogelijkheden zijn eindeloos. De neurowetenschap is ervan overtuigd dat mensen hun eigen brein kunnen veranderen door het te trainen. We kunnen zelf beslissen hoe we groeien, evolueren en op welke vlakken we onszelf verbeteren. In wetenschappelijke termen wordt dit neurale plasticiteit genoemd. Ook deze ontdekking is niet nieuw voor boeddhisten. Bijna heel de religie draait immers rond het kunnen trainen van de geest om het goede te doen en te denken.

boeddhistische monnik